Maak kennis met adviseur Ronald Elte: “Ik ben een speurder”

Door Cindy Curre

Ronald Elte koos in de jaren zeventig om ideële en praktische redenen voor een baan als docent. Nu gebruikt hij zijn decennialange ervaring in het onderwijs en het openbaar bestuur als adviseur voor Leren verbeteren: ‘In korte tijd lukte het ons om de knoop te ontwarren.’

“Ik was een slechte leerling”, bekent Ronald Elte. “Ik werd van de hbs afgetrapt. ‘Lui en dom’, vonden ze mij. Toen waren er niet veel mogelijkheden meer om door te studeren. Eigenlijk wilde ik naar het conservatorium, maar mijn ouders wilden graag dat ik eerst een andere opleiding zou volgen. Zo kwam ik op de kweekschool terecht. De keuze voor het onderwijs was dus praktisch, maar ik had beslist ook ideële motieven. Ik ben van de eerste generatie na de oorlog en samen met veel anderen voelde ik de noodzaak om de misère die er was geweest goed te maken.”

Lange loopbaan

Terwijl hij docent was in wat toen nog het lager beroepsonderwijs heette, studeerde Elte verder. Gedurende zijn carrière heeft hij in uiteenlopende functies gewerkt in onderwijs, openbaar bestuur en wetenschap. Zo was Elte onder meer beleidsambtenaar bij OCW en werkte hij twaalf jaar als onderwijsinspecteur. In 1988 promoveerde hij op een bestuurskundig proefschrift over het externe toezicht op het onderwijs.

Opvallend in zijn lange loopbaan zijn de werkzaamheden die Elte vervulde in Afrika. Zo heeft hij een hogeschool voor ondernemersonderwijs in Benin ondersteund en was hij tevens projectleider bij het opzetten van een rekenkamer in Rwanda. “Ook dat had een praktische reden: ik spreek goed Frans, want mijn vrouw is Française. Ik ben naar Rwanda gegaan toen ik bij de Algemene Rekenkamer in Den Haag werkte. Samen met onze Zweedse collega’s hielpen we Afrikaanse landen om een rekenkamer naar westers model op te zetten. Ging het om francofone gebieden, dan viel de keuze al snel op mij.” Elte kijkt er met veel genoegen op terug: “Het was een heel mooi project en het heeft het land ook echt geholpen.”

Reframen

Elte werkt nu voornamelijk nog voor Leren verbeteren. De ervaringen die hij opdeed in het openbaar bestuur komen daarbij goed van pas. “Ik ben een speurder. Na de eerste gesprekken op een school ben ik er vaak wel achter wat de logica van de school is en wat de drijfveren zijn van de leiding en de medewerkers. En of het inderdaad gaat om zo goed mogelijk onderwijs voor leerlingen. Dat roept iedere school wel, maar het is altijd de vraag of dat ook zo is.”

Dit ‘reframen’, uitvinden en terugkoppelen wat er nu feitelijk aan de hand is op een school, vindt Elte het leukste aan zijn werk. “Ik vertel scholen niet wat ze moeten doen, maar stel vragen: Waar streef je naar, hoe wil je dat bereiken, wanneer ben je tevreden? Klopt de praktijk met dat streven? En als dat niet zo is, ben je je daarvan bewust? En ga je er wat aan doen? Het is interessant om te zien waarom de dingen op een school gaan zoals ze gaan. Mensen zijn zich daar lang niet altijd van bewust, en soms moet er een ander soort logica of bedrijfsethiek worden ontwikkeld.”

Aandacht verleggen

Als adviseur ben je niet heel lang op school en ben je er ook niet heel vaak, relativeert Elte zijn werk. “Wil je slagen, dan moet je de omstandigheden dus wel een beetje meehebben. Dat kun je een heel klein beetje beïnvloeden. Ik herinner me twee scholen in de kop van Noord-Holland waar ik met een collega was voor Leren verbeteren. In korte tijd lukte het ons om de knoop te ontwarren. Ook hier ging het om een school die beweerde bepaalde dingen te doen, maar wij zagen die dingen niet terug in het onderwijs. Die scholen konden verbeteren door de aandacht te verleggen en andere doelen na te streven.”

Perspectief van de leerling

Elte houdt bij zijn werkzaamheden altijd het perspectief van de leerling voor ogen. “Veel van wat schoolleiders en bestuurders mij vertellen, gaat over het interne leven van de school, vooral over de leraren. Maar een school is niet bedoeld en wordt ook niet bekostigd om het het personeel naar de zin te maken. Het gaat om leerlingen. Het verschuiven van dat perspectief doe ik graag en dat helpt ook wel. Als het echt de spuigaten uitloopt op een school, maak ik wel eens de vergelijking met een ziekenhuis. ‘Als dit een ziekenhuis was, zou je er dan in willen liggen?’, vraag ik dan. Nou, die schoolleider schrikt soms wel van zijn eigen antwoord.”

Kwaliteit

Onderwijskwaliteit is voor Elte dan ook veel meer dan hoge cijfers of scores op indicatoren: “Kwaliteit is vooral dat leerlingen zin hebben om verder te leren. Ook als ze alleen maar zessen hebben op hun eindlijst. Als zij gemotiveerd zijn om verder te leren, dan is het onderwijs wat mij betreft geslaagd.”

Hij blijft het werk voor Leren verbeteren nog graag een tijdje doen. “Het is simpelweg hartstikke leuk. Ik kan ook nog steeds iets betekenen, denk ik. Als oud-inspecteur kan ik goed waarnemen en vergelijken, want ik ken tientallen, zo niet honderden scholen. Dat versterkt je kennispositie enorm.”

Tekst: Cindy Curré

 

 

 

 

Terug naar overzicht
Kwaliteit verbeteren in 6 stappen

Kwaliteit verbeteren in 6 stappen

In zes concrete stappen werkt u aan het verbeteren van opbrengsten en onderwijskwaliteit. Hierbij is niet alleen aandacht voor wat scholen kunnen doen om de onderwijskwaliteit te verbeteren, maar vooral ook
met wie en hoe.

Blijf op de hoogte

Nieuws

Blijf op de hoogte van ontwikkelingen en wetenswaardigheden en laat u inspireren door praktijkverhalen en interviews.

Inzicht in risico's en onderwijskwaliteit

Scan Leren verbeteren

De Scan Leren Verbeteren geeft u snel inzicht in de mogelijke risicofactoren en in de onderwijskwaliteit van uw school. Het resultaat: een systematische diagnose die u kan helpen bij het zetten van vervolgstappen.